Vaar wel Hugo

Vandaag werd in de Bourlaschouwburg afscheid genomen van Hugo Claus. Op menig discussieforum van websites van Vlaamse kranten (óók de kwaliteitskranten) is te lezen hoe een bepaald slag Vlamingen over Claus dachten. Hij was geen Vlaming, maar een Hollander. Hij was een perverseling, een vieze man. Hij was dit en dat.

Niet dat ik me er zo aan stoor, aan dat volkje. Maar het is duidelijk dat het hier niet om "domme kloten" gaat. Integendeel, het zijn enkelingen die subtiel de sfeer op dergelijke discussiefora trachten te scheppen. Al meermaals horen zeggen: het VB organiseert dit soort campagnes graag.

"Indrukwekkende plechtigheid die spijtig genoeg door sommigen werd verkacht met verzuurde,kwetsende en onverdraagzame citaten.Ook de kledij van enkele aanwezigen ontsierde dit stijlvol afscheid.Eén spreker getuigt met zijn uitspraak "spuien hun vuile HAL" dat hij het Nederlands niet volledig beheerst.Claus verdiende op dàt punt beter."

"Ik kan me niet ontdoen van de gedachte dat sommigen er een diep ideologisch, revanchistisch gebeuren van maken."

Wel, beste heren (want dat zijn het vaak): Hugo Claus ketterde inderdaad graag. En hij zou het ook vandaag ongetwijfeld graag gedaan hebben. Ik vind ook genoegen in het besef dat op het moment van de waarheid de maskers vallen. In de Kerk. Ook in de "gematigde vleugel" (het is in de vleugels dat een kerk haar symmetrie krijgt, nietwaar?).

Dus ben ik Claus vandaag gaan groeten. Om zijn artistiek nalatenschap, maar óók uit verzet tegen de uitspraken van de kardinaal en zijn geloofsgenoten.

De plechtigheid was bijzonder. Mooi. En sterk. Vooral in de woorden van de spreker "die het Nederlands niet volledig beheerst". Erwin Mortier:

"Het is een bittere ironie dat de man die ons uitsprak als wezens die zich nimmer volkomen kunnen beschaven, postuum nog de les wordt gespeld door lieden waarvoor hij steeds een heilzaam gebrek aan ontzag heeft vertoond: prinsen van allerlei slag, kerkvorsten (...), het slag volk dat hem al van in zijn prilste jaren heeft willen kleineren. Louter en alleen omdat de keuze van zijn levenseinde niet de hunne is, komen ze weer van onder de plaveien gekropen en spuien hun laffe gal. De eigen morele superioriteit celebreren boven het lichaam van een geliefde dode is geen heldendaad. Meneer de kardinaal: schaam je."