Groen! delegatie in Freiburg: "gedurfd mobiliteitsbeleid"

De Antwerpse groenen bezochten met een bus van 56 mensen de stad Freiburg, aan de rand van het zwarte Woud. Groene raadseleden en parlementairen, journalisten, maar ook mensen van het middenveld : de Fietsersbond, de Bond van Trein-, tram en busgebruikers, UNIZO, VIBE, een vereniging voor ecologisch bouwen.

Freiburg is een stad van meer dan 200.000 inwoners. Er wordt al sinds de jaren ’70 gekozen voor een groen beleid op vlak van mobiliteit en energie. In de jaren ’70 was er massaal protest tegen de bouw van een nieuwe kerncentrale in de buurt én tegen de bouw van autosnelwegen dwars door de stad. Tegen de tijdsgeest in maakte men gedurfde keuzes : men koos voor een ander energiebeleid én voor een autoluwe stad.

De stad wordt op dit ogenblik bestuurd door een groene burgemeester. De groene partij haalt er bij verkiezingen tussen de 25 en 30%. De resultaten van het groene bestuur mogen gezien worden. Het historisch stadscentrum is één grote voetgangerszone. Auto’s mogen er slecht(s rijden aan voetgangerssnelheid en mogen er niet parkeren (enkel laden en lossen). De hele stad wordt bediend via een fijnmazig net van trams en bussen. Freiburg is vooral ook een fietsstad : er werden miljoenen geïnvesteerd in vrije fietsroutes en in comfortabele fietsstallingen. Het knooppunt is de mobiliteitscentrale naast het station : een grote parkeergarage én tegelijk het knooppunt van het openbaar vervoer. 70% van de verplaatsingen in de stad gebeurt niet meer met de wagen.
Het autobezit is het laagste van heel Duitsland. En nog is men niet tevreden. Volgend jaar wordt opnieuw een grote ringweg vrijgesteld van auto’s en voorbehouden aan de trams.

Maar het kan nog verder. Freiburg is nu vooral bekend voor zijn ecologische wijken, waar je auto-arm kunt wonen. We bezochten de wijk Vauban. Veel mensen die er wonen hebben geen auto. De parkeerplaats die wettelijk is voorzien voor hun woning, geven ze in pacht aan een natuurvereniging. De staren zijn permanente speelstraten. Stoepen zijn niet meer nodig, want er komen geen auto’s. De straat is van de kinderen.

Maar Vauban en Rieselfeld maken vooral indruk als “klimaatwijken” : het staat er vol met lage energiewoningen in verschillende vormen : passief huizen, zwaar geïsoleerd die nauwelijks nog energie verbruiken, massa’s huizen uitgerust met zonnepanelen.
In de Solar Siedlung (deel van de wijk Vauban) staan er PassivPlus huizen die zelfs netto energie leveren aan het net. En helemaal de max is een huis met zonnepanelen op het dak dat meedraait met de zon. Zonnepanelen schitteren overigens overal in de stad. Op kantoren, huizen, garages, bovenop het station, een hotel, zelfs een kerk. Freiburg is de zonnestad, ook door de aanwezigheid van de SolarFabrik, een grote producent van zonnepanelen, die zelf ook helemaal op zonne-ernergie draait, in de stad.

De delegatie keek haar ogen uit en noteerde ijverig. We kwamen terug naar België met een schat aan ideeën. Nieuwe overheidsgebouwen moeten automatisch gebouwd worden als passiefgebouwen die goed geïsoleerd zijn en nauwelijks energie verbruiken. In Freiburg bewijst het “Zonnneschip” van het Öko-Institut dat dit kan, zegt Rudi Daems, fractieleider van Groen! in het Vlaams Parlement. Mensen die hun huis willen uitrusten met zonnepanelen, moeten hunnen beroep doen op een derde betalersregeling. De Groenen in Freiburg willen de plaatsing van zonnepanelen nu zelfs als norm stellen bij nieuwbouw.

Freya Piryns, senator en gemeenteraadslid in Antwerpen, wil dat ook in Antwerpen werk gemaakt wordt van een uitbreiding van de voetgangerszone. Klimaatwijken zoals Vauban moeten ook in Antwerpen mogelijk zijn. Ze denkt dan aan de geplande nieuwe wijken Nieuw Zurenborg en Nieuw Zuid. Groen! zal ervoor pleiten dat deze wijken zo ecologisch mogelijk worden.
Freiburg bewijst dat groene dromen geen bedrog zijn.

Groen! wil verder in overleg met het middenveld werk maken van concrete groene realisatie sop het terrein. “Het geheim van ons succes? Vertrek steeds van de noden van de mensen zelf” vertrouwde Axel Defrenne, gemeenteraadslid van de Groenen in Freiburg, ons toe. We hebben het in ons oren geknoopt.

Johan Malcorps