Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen

Het was toch even slikken bij het lezen van het opiniestuk van Karel Van Eetvelt in de weekendkrant van De Morgen. Dat het betalingsbevel er niet komt is volgens de gedelegeerd bestuurder van UNIZO het gevolg van ‘vooral Franstalige druk’ en hij beschuldigt consumentenorganisaties en politici die tegen het betalingsbevel zijn, ervan op te komen voor ‘bewuste misbruikers en fraudeurs’.

Dat het betalingsbevel er niet zou komen onder ‘vooral Franstalige druk’ is larie. Meer, het is een manifeste foutieve stelling waarbij geprobeerd wordt om een inhoudelijk meningsverschil binnen de meerderheid voor te stellen als (weerom) een geschil tussen Nederlandstaligen en Franstaligen. Van Unizo hadden we toch een meer ernstige analyse verwacht.

Weet de heer Van Eetvelt dan niet dat het wetsontwerp in de commissie justitie werd goedgekeurd door de VLD, MR, CD&V en CdH en dat de PS zich toen al onthield, net als in de senaat? Naarmate de debatten in de Kamer vorderden, werd meer en meer duidelijk dat het betalingsontwerp zoals het door de liberalen was uitgetekend, heel verregaande gevolgen zou hebben voor de consument en een heel asociale wet zou worden. Cd&V heeft vervolgens in extremis nog een aantal wijzigingen voorgesteld (die ze trouwens eerder had weggestemd toen ze door de groenen en socialisten waren voorgesteld) om er een paar scherpe kantjes af te veilen. Vervolgens kwam het protest van de Cdh. De twee christendemocratische partijen hadden inhoudelijke bezwaren, dat was duidelijk. En toen bleven er nog twee hardnekkige verdedigers over: de VLD en de MR. Is dat nu een communautaire breuklijn? Neen toch! Dit lijkt meer op een klassieke sociaaleconomische breuklijn van rechts tegen links, waar de linkse vleugel van CD&V eindelijk nog eens van zich liet horen.

Na enkele maanden roepen in de woestijn, is het dossier ‘betalingsbevel’ dan toch (tijdelijk) van de baan. Met dank aan de middenveldorganisaties, de publieke opinie en deze krant, overigens. Met Groen! hebben we steeds tegen het betalingsbevel geprotesteerd. De beschuldiging dat wij en de consumentenorganisaties hierdoor de fraudeurs en manifeste misbruikers zouden beschermen, is er ver over. Onze kritiek was heel fundamenteel over bvb. het gebruikte middel van de eenzijdige procedure. Dat wil concreet zeggen dat de vermeende wanbetaler niet eens zou worden gehoord voor het betalingsbevel wordt afgeleverd door de rechtbank. Dat wijkt af van een van de fundamentele rechtsregels van de tegensprekelijkheid: luister eerst naar de andere partij voordat een beslissing wordt genomen. Maar daar valt UNIZO blijkbaar niet over. Beseft UNIZO dan niet dat ook haar leden, kleine zelfstandigen en ondernemers, hier het slachtoffer van kunnen worden?

Uiteraard moeten rekeningen die ten onrechte niet betaald worden, snel en vlot kunnen gerecupereerd worden. Alleen is het niet zozeer de consument, maar zijn het wel de bedrijven die hun facturen aan andere bedrijven niet (tijdig) betalen. Op de website van het NSZ staat zelf dat twee derde van de wanbetalers andere bedrijven zijn. Etienne van der Vaeren van de Belgische Vereniging voor Incassobureaus verklaarde in deze krant (DM 13/03) dat ‘met name in de relaties tussen bedrijven […] meer een beroep wordt gedaan op incassobureaus’. Fijntjes voegt hij eraan toe dat het bij bedrijven onderling veelal om grotere vorderingen gaat.

En dan zwijgt de man nog vriendelijk over de vele schulden die de Staat bij onze bedrijven open staan heeft. Dat leidde vorig jaar tot hilarische wantoestanden waarbij er in heel de rechtbank van Brugge geen rol wc-papier meer te vinden was. De leverancier wou immers eindelijk eens zijn geld zien. Even kijken bij onverdachte bronnen, levert interessant cijfermateriaal op. VOKA klaagt op haar site de serieuze stijging van het aantal te laat betaalde facturen door de overheid aan. De openbare besturen betalen slechts 54% van hun facturen op tijd. Dat is wel wat anders dan de consument die even vergeet zijn telefoonrekening te betalen.

Vorig jaar vroegen de parlementsleden van Ecolo en Groen! een eerste keer bedragen op over de achterstallige facturen van de Staat. De cijfers waren verbijsterend. In plaats van jacht te maken op de kleine consument en de particulier, zou de Regering beter haar achterstallige facturen aan de KMO's en zelfstandigen betalen. Bij Justitie bedroeg de betalingsachterstand vorig jaar 73.000.000 euro, of gemiddeld € 18 374 per openstaande factuur. De kampioen was het ministerie van landsverdediging met openstaande facturen ten bedrage van € 171.000.000. Bij Binnenlandse Zaken waren er maar liefst 10.000 achterstallige facturen voor een totaalbedrag van 41.7000.000 euro. Welke gewone consument heeft zulke achterstallen?

Als de liberalen werkelijk bezorgd zouden zijn over onze economie, onze KMO’s en onze consumenten, dan zou ze beter aandringen bij haar regeringspartners om de eigen facturen tijdig te betalen. Die schuld aflossen zal onze bedrijven veel meer helpen.

door Stefaan Van Hecke (Federaal parlement: Kamer) op 25 maart 2009 in "Veiligheid en justitie"

Contact: Stefaan Van Hecke stefaan.vanhecke@groen.be