December stond in het teken van de begrotingsdebatten. Toen werd duidelijk waar dit stadsbestuur echt voor kiest, en vooral ook voor wie niet. Van sociaal beleid tot cultuur, van wonen tot klimaat: de keuzes die het bestuur nu maakt, bepalen mee hoe Antwerpen vorm krijgt. In deze 'Fractie in Actie' analyseren onze raadsleden daarom de financiële keuzes, elk vanuit hun eigen dossiers en expertise.

Veel leesplezier en beste wensen voor 2026.

De Antwerpse Groen-fractie.

Bogdan Vanden Berghe – Een begroting opgemaakt in twee kamers

Deze begroting toont vooral een gebrek aan richting. Wat in woorden prioritair heet, blijkt in euro’s dat vaak niet te zijn. Het stadsbestuur heeft geen samenhangend project voor Antwerpen: N-VA en Vooruit functioneren als een lat-relatie. Ze knipten het budget op en verdeelden het over beide partijen. Zo ontbreekt elke samenhang in het beleid. N-VA snijdt in sociale en integratieorganisaties die in vorige legislaturen zijn opgebouwd. Dat probeert Vooruit dan weer te compenseren op haar domeinen zoals Cultuur en Gelijke Kansen. En zo worden rondjes gedraaid …

Het grootste stedelijke “project” is het opvangen van de federale beslissing om de werkloosheidsuitkering in de tijd te beperken. De stad breidt Sociale Zaken fors uit met 117 extra personeelsleden om de gevolgen daarvan te temperen en presenteert dat als 'investeren in sociaal beleid'. Tegelijk wordt gesnoeid bij armoede- en integratieorganisaties die net preventief en structureel werken. Wat veel organisaties er wél bij krijgen, zijn stadscommissarissen die over hun schouder meekijken. Meer dan ooit geldt: wie betaalt, bepaalt.

Meyrem Almaci – Cultuur, Financiën & Digitalisering

Dit is duidelijk de begroting van een stadsbestuur dat gul is voor wie veel centen heeft en van buiten de stad komt, maar hard blijft voor wie het hier moeilijk heeft. Zo gaat de geldbuidel vlot open voor de toeristische luxesector, maar aan kritische burgers hebben ze een broertje dood. Op cultuurvlak slaat men eindelijk mea culpa en draait men enkele omstreden beslissingen terug, maar de budgetten voor cultuurprojecten blijven bijzonder krap. Verder ontbrak het in 2025 ook aan echt leiderschap, onder meer in het M HKA-dossier.

Digipolis groeit uit tot een grote en zorgwekkende uitgavenpost. De cyberaanval in 2022 mag dan uit het nieuws verdwenen zijn, de financiële impact blijft nog altijd immens. De torenhoge IT-kosten bleven tijdens de debatten te vaak onder de radar. Dit stadsbestuur kiest ook voor 'investeringsclusters': grote, vage potten geld zonder een duidelijke bestemming. Dat gebeurt onder het mom van "efficiëntie". Toch is dit gebrek aan transparantie (bv., ook in begrotingen van Digipolis en de politie) geen toeval, maar een bewuste keuze: hoe minder mensen weten, hoe beter.

Ilse van Dienderen – Stadsontwikkeling & Groen

Er zijn enkele positieve signalen in de begroting, zoals de doorbraak voor de Stuivenbergsite. Waakzaamheid blijft wel nodig. Niet alle middelen zijn binnen deze legislatuur vastgelegd. Ook in het verleden werd de finale herbestemming al eens aangekondigd.

Voor omstreden projecten zoals de keerlus, parking Loodswezen en de Saffierstraat zijn er wel al middelen gebudgetteerd. Vaak tegen de noden en vragen van de buurt in. Dat is bijzonder jammer. Ook over de manier waarop 2060 als aandachtswijk vorm zal krijgen, blijft dit bestuur heel vaag. Het blijft de vraag hoe de stad de 3-30-300-regel voor meer bomen en parken in de buurt effectief wil realiseren. Daarvoor is immers geen extra geld voorzien.

Marij Preneel – Sociaal Beleid, Districten & Publieke Ruimte

Dit is een asociale begroting. Antwerpen hoeft niet te besparen, maar kiest er bewust voor om stevig te knippen in de middelen voor armoedebestrijding. Het stadsbestuur bespaart drie miljoen euro op sociale organisaties, maar houdt wel nog miljoenen onbestemd achter. Maaltijden voor mensen in armoede worden nodeloos duurder, maar er is wel 45 miljoen euro voorzien voor een prestigieus culinair centrum. Dat alles gebeurt op een moment waarop duizenden Antwerpenaren extra kwetsbaar zijn door de beperking van de werkloosheidsuitkering in tijd.

Er is wel een positieve tendens voor de districten: die krijgen eindelijk extra middelen. De vraag blijft of ze die goed kunnen besteden met zo weinig personeel. Het extra budget voor openbare toiletten is een goede zaak. Helaas ligt de focus daar - opnieuw - vooral op het toeristische centrum en bijvoorbeeld niet op parken en pleinen in de districten.

Joke Laukens – Jeugd & Wonen

De beleidskeuzes in de begroting voor Jeugd en Wonen zijn weinig geruststellend. Eerdere besparingen op het professioneel jeugdwerk worden dan wel rechtgezet, maar het budget voor jeugdinfrastructuur halveert bijna. Dat belooft weinig goeds voor de 150 Antwerpse jeugdverenigingen met vaak onveilige en verouderde lokalen.

Tegelijk schrapt de schepen in volle wooncrisis cruciale ingrepen of hij zwakt ze af: het mooie project 'Wonen met kansen' verdwijnt, de middelen voor energierenovatie van huurwoningen en appartementen kelderen en het woonbudget blijft quasi status quo. Antwerpen liet zelfs bovenlokale middelen links liggen door een samenwerking met o.a. Leuven en Gent last-minute op te blazen. Het blijft dus de vraag of dit bestuur echt het woonbeleid in een nieuwe plooi kan leggen.

Ariane Giraneza – Klimaat, Werk & Integratie

De extra aandacht en middelen voor werk en activeringsbeleid in deze begroting zijn positief. Maar hoe effectief is dat, als je tegelijkertijd sterk bespaart op integratie en inburgering. Zonder begeleiding en ondersteuning dreigt activering een leeg begrip te worden, zeker voor mensen die vandaag al uit de boot vallen. De manier waarop de besparingen bij LIGO en Atlas werden doorgevoerd, en de taal die daarbij werd gebruikt, was totaal respectloos en contraproductief. Het staat bovendien lijnrecht tegenover de belofte van 'Allemaal Antwerpenaar'.

Daarnaast blijft Groen bezorgd over het Antwerpse klimaatbeleid. De stad claimt vooruitgang, maar ondertussen is de klimaatraad afgeschaft, de klimaatregisseur vertrokken. Duidelijke sturing en daadkracht ontbreken, terwijl het verhaal rond de warmtenetten jaren vertraging oploopt. Tegelijk dalen de budgetten voor renovatie en energietransitie. Vlaanderen bespaarde al op werkingsmiddelen. Antwerpen compenseert dat in 2026, maar met de geplande personeelsbesparingen vanaf 2027 is het zeer de vraag of er nog voldoende capaciteit zal zijn om het klimaatbeleid überhaupt uit te voeren.

Je kan de gemeenteraad van december hier herbekijken. Heb je interesse in een specifiek thema of onderwerp, bekijk zeker ook de debatten tijdens de commissies, of neem met ons contact op.

Met de goedkeuring van de meerjarenplanning begint het bestuur aan een nieuwe fase. Heb je zelf dossiers of thema's die je graag op de politieke agenda wil zien in 2026, stuur je suggesties zeker door via onze website. Alle tips en ideeën zijn altijd welkom.

Foto: De stadsfractie van Groen v.l.n.r. Ilse van Dienderen, Marij Preneel, Meyrem Almaci, Ariane Giraneza, Bogdan Vanden Berghe en Joke Laukens.