Dien zelf jou bezwaarschrift in voor een veilig kruispunt R11 - N173

Omgevingsloket 2024167284

Ik wens bezwaar in te dienen tegen de aangevraagde vergunning tot herinrichting kruispunt R11 x N173 Frans Van Dunlaan - Prins Boudewijnlaan op de volgende gronden.

Achtergrond

Sinds 2011 probeert AWV een vergunning te verkrijgen voor de heraanleg van het kruispunt Prins Boudewijnlaan - N173 – Krijgsbaan R11.

Het plan voorziet in een uitbreiding van het kruispunt, dit onder het mom van de verbetering van de verkeersveiligheid, maar dient in feite om de doorstroming van het autoverkeer te bevorderen.

De vergunningsaanvragen worden telkens ingetrokken, of de verleende vergunningen worden vernietigd.

Er is telkens massaal protest van de omwonenden. De plannen worden telkens afgewezen omdat ze een te grote last leggen op de omgeving en dit vooral omdat een groot deel van een oude spoorwegberm met een volgroeid bos moet wijken.

1. Bezwaargrond: Schending van de bestemmingsvoorschriften van het parkgebied en gebrek aan zwaarwichtige motivering bij ontbossing.

Het betrokken perceel/gebied is volgens het van kracht zijnde gewestplan uitdrukkelijk bestemd als ‘Parkgebied’.

1.1 Juridische bescherming van Parkgebied volgens de ruimtelijke ordening.

Volgens artikel 14 van het Koninklijk Besluit van 28 december 1972 (betreffende de inrichting en toepassing van de ontwerpgewestplannen en gewestplannen) zijn parkgebieden bestemd voor het behoud, de aanleg en het herstel van een groenscherm en de daarin passende beplantingen. De hoofdfunctie van een parkgebied is maatschappelijk, ecologisch en landschappelijk van aard: het vrijhouden van open, groene ruimte ten behoeve van mens, natuur en leefomgeving.

Hoewel de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) en het Bosdecreet (artikel 90bis e.v.) bij uitzondering ontbossing toelaten voor werken van “algemeen belang”, geldt in parkgebied een extra streng toetsings- en motiveringskader. Een afwijking van de bescherming van het aanwezige bos dient restrictief te worden beoordeeld en vereist een concrete motivering waaruit blijkt waarom de voorgenomen ingreep noodzakelijk is, waarom minder ingrijpende alternatieven niet volstaan en kan uitsluitend worden vergund onder zeer restrictieve voorwaarden.

1.2 Waar is de grondige en objectieve motivering?

Een loutere bewering dat het project dient voor het openbaar nut of het algemeen belang is in parkgebied volstrekt onvoldoende. De aanvrager dient met harde, objectieve gegevens aan te tonen dat:

1. Het algemeen belang van de geplande bouwkundige ingreep of functie dermate zwaar weegt dat dit een definitieve aantasting van het kwetsbare parkgebied en het bosbestand rechtvaardigt.

2. Er geen herstelbare schade wordt toegebracht aan de lokale ecologische structuren, biodiversiteit en de sponsfunctie van het park.

1.3 Geen onderzoek naar alternatieven binnen en buiten het parkgebied.

Uit de vergunningsaanvraag blijkt niet dat er een deugdelijk alternatievenonderzoek is uitgevoerd. Het ruimtelijk zorgvuldigheidsbeginsel verplicht het bestuur om te onderzoeken:

1. Zijn er echt geen alternatieve locaties mogelijk buiten het parkgebied (bijvoorbeeld in reeds verharde, bebouwde of minder kwetsbare zones) die dezelfde doelstelling kunnen realiseren zonder ontbossing?

2. Welke inrichtingsalternatieven binnen het gebied brengen minder schade toe aan mens en natuur? Ontbossing is het meest ingrijpende middel. Er is niet aangetoond waarom er geen alternatieven mogelijk zijn die het bestaande bos integraal sparen.

3. Hoe kan het gebied een betere invulling krijgen die aansluit bij de bestemming ‘parkgebied’? De primaire bestemming vereist juist een versterking van de natuur- en rustfunctie. Een alternatief dat inzet op bosaanplant, natuurherstel of zachte recreatie geeft een aantoonbaar betere en duurzamere invulling aan het parkgebied voor omwonenden en de leefomgeving.

Conclusie:

Een vergunning die leidt tot ontbossing binnen een als parkgebied bestemde zone vereist een deugdelijke, concrete en draagkrachtige motivering, waarbij wordt aangetoond waarom deze ingreep verenigbaar is met de geldende bestemmingsvoorschriften en waarom minder ingrijpende alternatieven niet volstaan. De aangehaalde verkeersveiligheidsdoelstelling volstaat op zichzelf niet om de omvang van de geplande ingreep en de daarmee gepaard gaande ontbossing te rechtvaardigen.

Het dossier schiet tekort in zowel de onderbouwing van het algemeen belang als in het onderzoek naar minder omgevingsbelastende alternatieven. Ik verzoek de vergunningverlenende overheid dan ook om de aanvraag op grond van deze schendingen te weigeren.

2. Bezwaargrond: Juridische toetsing van het referentiekader

In de verantwoordingsnota (Addendum B26 - 189254 - Verantwoordingsnota PIV5.pdf) en de project-MER-screening wordt toegegeven dat de huidige carpoolparking onvergund is (aangelegd in 2004 als minder-hindermaatregel voor werken aan de R1). Toch hanteert de aanvrager in de MER-screening een dubbele standaard:

1. De feitelijke referentiesituatie: Men telt de onvergunde parking wél mee in de totale bestaande verharde oppervlakte (ca. 39.806 m²) om te kunnen bewijzen dat er door het project zogenaamd "onthard" wordt.

2. De juridische/vergunde referentiesituatie: Men stelt dat de vergunde referentie uitgaat van een onverharde toestand (ca. 37.469 m²) omdat de parking formeel onvergund is.

2.1 Waarom dit juridisch niet correct is:

1. Het ten onrechte hanteren van een onvergunde toestand als referentiesituatie: Volgens de vaste rechtspraak van de Raad voor Vergunningsbetwistingen kan een illegaal of onvergund geachte toestand uit het verleden niet zomaar worden ingezet als ‘nuloptie’ of als gunstige vergelijkingsbasis om een nieuwe, ingrijpende vergunning te legitimeren. Zo wordt de bestaande toestand aangehaald bij de effectbespreking.

2. Foutief gewestplan-kader: Het gebied is deels ingekleurd als parkgebied volgens het gewestplan. Een parkgebied heeft een beschermende sociale en ecologische functie. Het gedogen van een onvergunde parking gedurende 20 jaar verandert de juridische bestemmingswaarde van de grond niet naar ‘parking’ of ‘harde infrastructuur’. Door de onvergunde parking nu om te zetten in een geregulariseerde/vernieuwde westelijke buurtparking in park- en woongebied via een afwijking op basis van art. 4.4.7 §2 VCRO, wordt een illegale toestand planologisch ingewassen zonder correcte milieubeoordeling van de oorspronkelijke open ruimte.

2.2. Effecten op mens en omgeving

Het hanteren van een foutief referentiekader, waarin de bestaande, onvergunde carpoolparking ten onrechte als feitelijke nuloptie wordt meegenomen, leidt tot een aanzienlijke onderschatting van de werkelijke impact op mens en omgeving. Wanneer de strikt wettelijke, vergunde en onverharde toestand als uitgangspunt wordt genomen, blijkt de voorgestelde herinrichting een ingrijpende negatieve invloed te hebben op de lokale leefkwaliteit en het milieu.

Om te beginnen verslechtert de leefbaarheid voor de omwonenden: de fysieke opschuiving van de R11 richting de woonzones en de herinrichting van de westelijke buurtparking verhogen de geluidsdruk en trillingshinder, wat niet kan worden weggeredeneerd door louter te verwijzen naar geluidsarm asfalt of het uitblijven van extra verkeersgeneratie. Deze geluidsoverlast wordt nog versterkt door het verdwijnen van natuurlijke geluidsbuffers, aangezien tientallen hoogstammige bomen worden gekapt en een aanzienlijk deel van de boszone verdwijnt.

Dit verlies aan groen tast niet alleen de visuele en akoestische afscherming van de wijk aan, maar vernietigt ook een waardevolle ecologische corridor en de sociale en ecologische functie die het gewestplan aan het parkgebied toekent. Bovendien verslechtert de waterhuishouding in de omgeving; hoewel het project voorziet in wadi's en bufferbekkens, zorgt het schrappen van de natuurlijke sponswerking van de bodem en het oorspronkelijke bos voor een verhoogd risico in dit pluviaal overstromingsgevoelige gebied. Het argument dat de ingreep per saldo tot een ontharding leidt, is bovendien gebaseerd op een referentiesituatie waarin de bestaande, onvergunde verharding als uitgangspunt wordt gehanteerd. Daardoor wordt de werkelijke impact van de nieuwe ingreep op de oorspronkelijk onverharde en als parkgebied bestemde ruimte onvoldoende zichtbaar.

Tot slot herstelt de voorgestelde boscompensatie op afstand, in Willebroek, de verloren bos- en omgevingsfuncties ter plaatse niet. De getroffen omgeving ondervindt immers lokaal de gevolgen van de ontbossing, de versnippering van het groen en de gewijzigde ruimtelijke inrichting, terwijl de compensatie op een andere locatie wordt gerealiseerd.

Conclusie:

De aanvrager hanteert een gebrekkig referentiekader door een langdurig gedoogde, onvergunde parking en het daarmee gepaard gaande onvergunde ruimtebeslag in parkgebied op te nemen als feitelijk ankerpunt in de MER-screening, door herhaaldelijk te verwijzen naar de bestaande toestand. Hierdoor worden de werkelijke milieueffecten (zoals het verlies aan echte open ruimte, de toename van harde verharding ten opzicht van de stedenbouwkundig vergunde nuloptie, en de impact op de leefbaarheid) verkleind voorgesteld. Het project zorgt er juist voor dat er een harde, stedelijke infrastructuur en mobiliteitsknooppunt definitief wordt verankerd en vernieuwd op een plek waar dat planologisch niet thuishoort.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de juridisch vergunde plantoestand, waarin deze zone als parkgebied is bestemd en grotendeels onverhard en groen is, als referentiesituatie dient te worden gehanteerd, waardoor de vergunningsaanvraag in strijd is met de bestemmingsvoorschriften van het gewestplan en de goede ruimtelijke ordening.

3. Bezwaargrond: Passende Beoordeling, opschorting van vleermuisonderzoek en schending van het voorzorgsprincipe.

Er wordt uitdrukkelijk geprotesteerd tegen de geplande ontbossing van ca. 6.405 m² bos en de grootschalige velling van bomen in parkgebied. De voorgelegde Passende Beoordeling met betrekking tot het nabijgelegen Habitatrichtlijngebied ‘Historische fortengordels van Antwerpen als vleermuizenhabitat’ (BE2100045) is juridisch gebrekkig en schendt de Europese Habitatrichtlijn en het Vlaamse Natuurdecreet (art. 36ter).

3.1. Schending van het voorzorgsprincipe: Onderzoek doorschuiven naar de werffase.

Uit de Passende Beoordeling blijkt dat er in de projectzone bomen worden gekapt en dat het gebied kan fungeren als foerageergebied en verbindingsroute voor streng beschermde vleermuissoorten. De PB schuift de risico's voor vleermuizen te makkelijk terzijde door te stellen dat er pas achteraf onderzoeken en milderende maatregelen worden gepland. Volgens de strenge normen van de Europese Habitatrichtlijn en artikel 36ter van het Natuurdecreet mag een vergunning echter enkel worden verleend als vooraf met zekerheid is uitgesloten dat er een betekenisvolle aantasting van de natuurlijke kenmerken van de speciale beschermingszone optreedt. Het uitstellen van essentieel natuuronderzoek tot de werffase roept ernstige vragen op vanuit het voorzorgsprincipe. Wanneer vooraf onvoldoende zekerheid bestaat over de mogelijke gevolgen van de geplande ingrepen voor beschermde vleermuissoorten en hun leefgebied, kan niet zonder meer worden volstaan met onderzoek en milderende maatregelen die pas tijdens of voorafgaand aan de uitvoering worden voorzien.

Gelet op de aangehaalde argumenten, vraag ik de bevoegde overheid de aanvraag voor een omgevingsvergunning te weigeren.