Groen steunt adviezen uit Antwerpse Kunstenveld
22 September 2025
"Deze adviezen geven de bevoegde schepen Van de Kelder voldoende slagkracht om het kunstenveld opnieuw volwaardig te steunen," besluit Almaci. "We hopen dan ook dat in het nieuwe meerjarenplan deze adviezen gereflecteerd worden."
Antwerpen, 22 september 2025 - Groen Antwerpen steunt de scherpe adviezen die het Antwerps Kunstenoverleg (AKO) en Fameus uitbrachten over het Antwerpse ondersteuningsbeleid en het bestuursakkoord 2025-2030. De bedenkingen die beide adviesorganen formuleren, herhalen de kritiek die Groen al langer maakt: het verdwijnen van het brede reglement Kunstprojecten heeft een fundamentele leemte gecreëerd in het Antwerpse kunstenbeleid. Het Fonds Nieuwe Makers kan die onvoldoende opvangen. Verder wijzen beide professionele adviesorganen ook op de toename aan drempels in de complexe regelgeving. "De adviezen zijn helder: meer werklast, minder geld, hogere drempels en verhoogde belangenvermening." reageert gemeenteraadslid Meyrem Almaci (Groen).
AKO stelt onomwonden dat het Fonds "maar ten dele tegemoetkomt aan wie potentiële ondersteuning verloor bij het schrappen van de oorspronkelijke projectsubsidies". Het Fonds is bovendien te beperkt opgevat: "In de ontwikkeling tot professioneel kunstenaar is er op lokaal niveau een hiaat tussen het Fonds voor Talentontwikkeling en het Fonds Nieuwe Makers. Er is geen ruimte in het huidige reglement voor de functies reflectie en ontwikkeling."
"De stad heeft het kunstenveld structureel verzwakt. Met het Fonds Nieuwe Makers wordt die leemte slechts gedeeltelijk opgevuld, maar te vaak creëert het nu drempels waar het juist kansen zou moeten creëren," reageert Almaci. "Schepen Van de Kelder vindt in ons een bondgenoot om dit tij te keren en de koers drastisch bij te sturen."
De adviezen gaan ook verder en wijzen op:
- Procedurele drempels: AKO wijst erop dat "de verplichte samenwerking met een professionele kunstorganisatie vaak kleinere organisaties uitsluit, en dat kunstenaars met een beperkt netwerk of beperkte taalvaardigheid hierdoor moeilijker toegang vinden".
- Beperkte artistieke ruimte: "Projecten die inzetten op reflectie, ontwikkeling en participatie missen in de meeste stedelijke districten werkbare financiële ondersteuning."
- Onevenwicht tussen grootschalig en kleinschalig beleid: AKO pleit voor "een gelaagd en laagdrempelig ondersteuningsbeleid dat ook kleine(re) kunstorganisaties die inzetten op talentontwikkeling, participatie of innovatieve praktijken binnen het Antwerpse kunstenveld, financieel ondersteunt."
Het Antwerpse Kunstoverleg waarschuwt bovendien voor ongelijkheid in machtsverhoudingen binnen het systeem: "Door representatie van de samenwerkende kunst- en cultuurorganisaties in de jury lijkt inmenging in sommige dossiers niet uit te sluiten."
"De verplichte samenwerking plaatst nieuwe makers in een afhankelijke positie tegenover gevestigde organisaties en waarden, die bovendien zelf deel uitmaken van het beslissingsproces," merkt Almaci op. "De machtsdynamiek die hier wordt gecreëerd door de stad, is zorgwekkend t.a.v. jonge makers bij de start van hun loopbaan." Het verslag verwijst hier ook naar: "Sommige makers ervaren het verplichte pitchmoment als stresserend en intimiderend, wat hun kans op steun negatief beïnvloedt."
Ook vanuit het amateurkunstenveld klinkt dezelfde roep om bijsturing. In haar advies over het Fonds voor Talentontwikkeling (FOTO) signaleert Fameus dat “jonge makers die nog niet professioneel zijn, maar ook niet meer zuiver amateur, soms tussen het Fonds Nieuwe Makers en het Fonds voor Talentontwikkeling vallen.” De organisatie pleit voor “een opvolgings- en doorstroomstrategie tussen het Fonds voor Talentontwikkeling en het Fonds Nieuwe Makers,” met “begeleide trajecten, warme doorverwijzingen en coördinatie tussen betrokken organisaties.” Verder wijst Fameus op het belang van ontwikkelingstrajecten en experiment: “De verplichting tot een toonmoment legt onnodige druk op het eindresultaat, terwijl de meerwaarde vaak ligt in het proces en de leerervaring.” Net zoals AKO vraagt Fameus dus om een breder, meer flexibel kunstenbeleid waarin makers in verschillende fasen van hun ontwikkeling niet tussen de mazen van het net vallen.
"Deze adviezen geven de bevoegde schepen Van de Kelder voldoende slagkracht om het kunstenveld opnieuw volwaardig te steunen," besluit Almaci. "We hopen dan ook dat in het nieuwe meerjarenplan deze adviezen gereflecteerd worden."
Groen zal dinsdagavond tijden de commissie ook schepen Van de Kelder bevragen over haar reactie op de adviezen en welke concrete acties er volgen.
Lees hier de verschillende adviezen na.
